Białoruś - Rosja, konflikt gazowy 2006

Submitted by Redaktor on

Podłoże i historia rosyjsko - białoruskich stosunków gazowych

Białoruś pobierała najniższe w krajach CIS opłaty za przesył - 0,75 $/1000m3/100km (w sieci BiełTransGazu) i 0,46$ przez rurociąg jamalski. Białoruś nie ratyfikowała Karty Energetycznej i nie ma ograniczeń w wysokości opłat.

Podłoże

Koniec kontraktu z 1995 roku na dostawy gazu przez Gazprom do Białorusi przypadał 31 grudnia 2006. Białoruś kupowała gaz po 45,68 $/1000m3 (ceny regionu smoleńskiego w Rosji).

Gazprom transportuje 44 milardy m3 przez Białoruś, dostarczając dodatkowo 21 mld m3 na potrzeby krajowe.

Rurociąg jamalski stanowi własność Gazpromu. Przechodzi przezeń 30 mld m3, podczas gdy rurociągami BiełTransGazu idzie 14 mld m3.

Technicznie Białoruś ma jedynie możliwości przekierowania gazu z rurociągów BiełTransGazu na krajowy rynek. Jednak gazociąg jamalski ma trzy z pięciu sacji pomp wspólnych z systemem BiełTransGazu, co umożliwia Białorusi poważne obniżenie ciśnienia i uniemożliwienie transportu gazu do Europy.

Gazprom negocjował przed konflikrem z Ukrainą o podwyższeniu ilości przesyłanego gazu, jednak możliwości te są ograniczone do dzisiejszych 123 mld m3 rocznie. Zgromadzono duże rezerwy gazu w Niemczech i na Łotwie.

Białoruś miała rezerwy gazu na 12 - 13 dni.

Białoruś pobierała najniższe w krajach CIS opłaty za przesył - 0,75 $/1000m3/100km (w sieci BiełTransGazu) i 0,46$ przez rurociąg jamalski. Białoruś nie ratyfikowała Karty Energetycznej i nie ma ograniczeń w wysokości opłat.

Historia

  • 1995 rok - umowa między Białorusią a Rosją. (patrz www.szczesniak.pl/node/295). Gazprom: jej niedotrzymanie przez Białoruś kosztowało nas 35 mld $.
  • kwiecień 2002 - Gazprom uzgodnił cenę $29 $/1000m3 w zamiana za utworzenie joint venture z BiełTransGazem (nie zrealizowało się). Firma była wyceniana na 600 mln$.
  • styczeń - luty 2004 - Gazprom ustalił cenę gazu na 50$. Rosja wstrzymała dostawy gazu 1 stycznia oraz 14 i 18 lutego. Ustalono cenę na 46,68 $, a Gazprom nie otrzymał udziałów w BiełTransGazie. W tej cenie Białoruś otrzymała 19,1 mld m3 gazu w 2005 i 21 mld w 2006 roku.
  • marzec 2005 - Gazprom ogłasza podwyżki cen - nie wchodzą w życie
  • 30 marca 2006 Aleksander Miller ogłasza, że Białoruś będzie otrzymywać gaz po europejskich cenach rynkowych. 8 czerwca padła cena - 200 $/1000m3. Jako kompensata niższych cen, BiełTransGaz miał zostać sprzedany w cenie 1,5 - 2 mld$. Prezydent Łukaszenko stwierdził, że firma warta jest 17 mld$.

    Wydarzenia

  • grudzień 2006 Gazprom żąda 200 $/1000m3, jako nowej cenie gazu dla Białorusi. Planuje zablokowanie dostaw gazu na Białoruś. Ta odpowiada, że jest zdecydowana zablokować dostawy gazu do Polski, Niemiec, Litwy.
  • 15 grudnia 2006 - spotkanie prezydentów Rosji i Białorusi - bez rezultatów.
  • 28 grudnia 2006 - Gazprom zapowiada odcięcie dostaw gazu w razie braku porozumienia.
  • 31 grudnia 2006 - porozumienie podpisano na dwie minuty przez końcem 2006 roku.

    Porozumienie

  • cena gazu – 100 $/1000m3 – podniesiono z 46,68 $ (negocjacje rozpoczęto od rosyjskiej propozycji 200 $ z 8 czerwca (wcześniej mówiono o „cenach europejskich”.
  • ustalenie ilości gazu na 5 lat dostaw 21,2 mld m3 plus możliwe 600 mln m3 (rozpoczęto od 19,5 mld
  • ustalenie harmonogramu dochodzenia do cen europejskich: w 2008 roku 67% cen europejskich, 2009 – 80%, 2010 90% i
  • osiągnięcie cen rynku europejskiego w 2011 roku. (odpowiada to przyjętemu harmonogramowi wzrostu cen w Rosji)

  • Gazprom zapłaci 2,5 mld $ za 50% akcji BiełTransGazu gotówką w ciągu 4 lat.
  • Przyjęto wartość BiełTransGazu - 5 miliardów $.
  • podwyższono na 5 lat stawkę opłaty za przesył – z 0,75 $/1000m3/100km do 1,45 $.

    Skutki

    Białoruś utrzymała gazowe przywileje: gaz po 100 $ w porównaniu z gazem po 270$ dla Polski daje ekstra zysk dla Białorusi 3,3 miliarda $

    В.Путин напомнил, что в этом году Белоруссия покупает российский газ по 100 долл за 1 тыс куб м. "Польша у нас покупает газ за 270 долл, это значит, что для Белоруссии рыночная цена в этом году была бы 260 долл", - подчеркнул он. По словам президента, "Российская Федерация согласилась с тем, что будет продавать газ Белоруссии в этом году не по рыночной цене, а по 100 долл - это самая низкая цена в СНГ". "Даже такая страна как Армения - а там немало проблем - платит 110 долл за тысячу кубических метров", - подчеркнул В.Путин. "Давайте не будем забывать, что Россия не взимает экспортную пошлину при экспорте газа в Белоруссию", - сказал президент.

    "В целом, если посмотреть на разницу между рыночной ценой и нынешней договорной, то для России она составляет 3 млрд 300 млн долл", - констатировал президент. Он отметил, что "из них российский бюджет теряет 1 млрд 300 млн долл, 2 млрд - потери "Газпрома". "Такие убытки с понижающимся трендом, во всяком случае они оцениваются в миллиарды долларов, будут сохраняться на протяжении всех четырех лет /перехода к рыночной цене", - подчеркнул глава государства.

    www.prime-tass.ru